Tabung Haji perlu dibaik pulih, akauntabiliti tidak boleh dikompromi

KUALA LUMPUR – Tabung Haji (TH) perlu terus diperkukuh, dibaik pulih dan dimodenkan, namun proses pemulihan itu tidak boleh dijadikan alasan untuk menutup kelemahan atau mengelak pertanggungjawaban.

Presiden Majlis Perundingan Pertubuhan Islam Malaysia (MAPIM), Mohd Azmi Abdul Hamid berkata, prinsipnya jelas iaitu institusi boleh dipulihkan tetapi akauntabiliti tidak boleh dikompromi.

Menurut beliau, TH merupakan institusi yang sangat dekat dengan hati umat Islam di Malaysia kerana dibina atas kepercayaan, amanah dan hasrat umat untuk menunaikan ibadah haji melalui sebuah institusi yang diyakini mampu mengurus simpanan mereka secara berintegriti, profesional dan berteraskan prinsip syariah.

“Apabila timbul persoalan mengenai kerugian, kelemahan tadbir urus, keputusan pelaburan yang dipertikaikan atau apa juga isu yang boleh menjejaskan keyakinan pendeposit, perkara tersebut tidak boleh dilihat sebagai isu kewangan semata-mata.

“Ini adalah persoalan maruah institusi umat dan amanah terhadap jutaan pendeposit,” katanya dalam kenyataan hari ini.

Mohd Azmi berkata, TH perlu bergerak seiring perubahan ekonomi, risiko pasaran, tuntutan profesionalisme dan keperluan tadbir urus yang semakin tinggi.

Katanya, sekiranya berlaku keputusan yang salah, ia perlu dikenal pasti, manakala kecuaian perlu diperjelaskan dan kelemahan sistem diperbaiki.

“Jika terdapat konflik kepentingan, ia mesti didedahkan dan dihentikan.

“Jika wujud unsur salah guna kuasa, pelanggaran fidusiari atau penyelewengan, tindakan sewajarnya mesti diambil melalui proses undang-undang yang adil,” katanya.

Beliau berkata, budaya menganggap kerugian besar sebagai sekadar ‘keputusan perniagaan yang tidak menjadi’ tidak boleh diterima apabila ia membabitkan pengurusan dana umat.

Katanya, setiap keputusan melibatkan wang pendeposit, setiap risiko yang diambil memberi implikasi terhadap keyakinan umat dan setiap kelemahan tadbir urus boleh memberi kesan kepada reputasi institusi Islam negara.

“Persoalan yang perlu ditanya bukan sekadar berapa banyak yang rugi, tetapi siapa membuat keputusan, atas asas apa keputusan tersebut dibuat dan sama ada proses semak dan imbang telah dipatuhi.

“Selain itu, perlu dilihat sama ada amaran risiko telah diberikan, wujud konflik kepentingan, siapa yang bertanggungjawab melakukan pemantauan dan apakah tindakan pembetulan yang telah diambil,” katanya.

Bagaimanapun, Mohd Azmi berkata, semua pihak juga perlu berlaku adil kerana tidak semua kerugian perniagaan bermaksud penyelewengan.

“Pelaburan mempunyai risiko. Pasaran boleh berubah dan keadaan ekonomi boleh mengakibatkan kerugian walaupun keputusan dibuat dengan niat dan proses yang betul.

“Namun perbezaan antara kerugian perniagaan yang sah dengan kerugian akibat kecuaian, ketidakcekapan atau salah guna kuasa hanya boleh diketahui melalui audit, ketelusan dan penyiasatan yang bebas,” katanya.

Sehubungan itu, MAPIM berpandangan pemulihan TH perlu bergerak melalui dua landasan serentak iaitu pemulihan institusi dan pertanggungjawaban.

Mohd Azmi berkata, bagi landasan pertama, struktur kewangan perlu diperkukuhkan, pelaburan dinilai berdasarkan risiko dan pulangan yang munasabah serta tadbir urus korporat dinaik taraf.

“Pemilihan lembaga dan pengurusan kanan perlu benar-benar berdasarkan kompetensi, integriti dan pengalaman.

“Pengurusan risiko pula perlu bebas daripada tekanan politik atau kepentingan kelompok,” katanya.

Bagi landasan kedua, beliau berkata, apa-apa keputusan masa lalu yang menimbulkan persoalan serius perlu dinilai secara objektif.

“Jika terdapat kesalahan, tindakan hendaklah diambil terhadap individu yang bertanggungjawab tanpa mengira kedudukan, hubungan atau pengaruh mereka.

“Jangan sampai berlaku keadaan di mana institusi diselamatkan tetapi mereka yang menyebabkan kerosakan tidak pernah dipertanggungjawabkan.

“Itu bukan reformasi. Itu hanya pemindahan beban kepada institusi dan akhirnya kepada rakyat,” katanya.

Dalam pada itu, MAPIM turut berpandangan campur tangan politik dalam institusi strategik umat perlu dikurangkan secara sistematik.

Menurut Mohd Azmi, TH bukan hadiah politik dan jawatan dalam institusi berkenaan bukan tempat memberikan ganjaran kepada individu berdasarkan hubungan atau kesetiaan politik.

Sebaliknya, katanya, institusi itu memerlukan individu yang memahami kewangan, pelaburan, pengurusan risiko, syariah, tadbir urus dan tanggungjawab fidusiari.

“Pelantikan mesti berdasarkan prinsip integriti, kompetensi dan amanah,” katanya.

Mohd Azmi turut menegaskan kepentingan komunikasi dengan pendeposit, selain menyeru TH menjadi institusi yang tidak takut menjelaskan keadaan sebenar.

“Keyakinan tidak dibina dengan menyembunyikan masalah.

“Keyakinan dibina apabila institusi berani mengakui kelemahan, menjelaskan tindakan pembetulan dan menunjukkan bahawa mekanisme kawalan telah diperkuatkan,” katanya.

Beliau berkata, pendeposit berhak mengetahui bagaimana wang mereka diurus dan bagaimana risiko dikawal selain melihat bahawa kesilapan masa lalu tidak akan berulang.

“Tabung Haji mempunyai kedudukan yang terlalu penting untuk dibiarkan menjadi mangsa percaturan politik, kelemahan profesional atau budaya tidak bertanggungjawab.

“Institusi ini harus dipelihara kerana ia adalah institusi umat. Tetapi menjaga institusi tidak bermaksud melindungi individu yang melakukan kesalahan,” katanya.

Menurut beliau, mempertahankan maruah TH menuntut semua kelemahan dikenal pasti dan setiap pihak yang bertanggungjawab dipertanggungjawabkan.

“Maruah institusi hanya dapat dipulihkan apabila amanah dipulihkan.

“Amanah pula hanya dapat dipulihkan apabila terdapat ketelusan dan akauntabiliti,” katanya.

Mohd Azmi menegaskan pendirian MAPIM adalah jelas bahawa TH perlu dibaik pulih dan diperkukuhkan, keyakinan pendeposit dipulihkan, tadbir urus dipertingkatkan, campur tangan politik dikekang dan akauntabiliti tidak boleh dikompromi.

“Ini bukan sekadar soal angka dalam akaun. Ini soal maruah, amanah dan kepercayaan umat.

“Apabila amanah umat diurus, standard kita mesti lebih tinggi. Apabila institusi umat dipertahankan, integriti mesti menjadi garis merah yang tidak boleh dilanggar,” katanya. – DETIK MALAYSIA